101 Okey kuralları ve puan hesaplama: açma, işleme, cezalar

101 Okey, klasik okeyle aynı 106 taşı kullanır ama bambaşka bir oyundur. Burada elini bitirmekten önce yere en az 101 değerinde per indirerek elini açman, sonra kalan taşları masadaki perlere işleyerek eritmen gerekir. El sonunda elinde kalan her taş ceza puanı yazar ve birkaç elin toplamında en az cezası olan kazanır. Masadan masaya değişen kurallar yüzünden 101, en çok tartışma çıkaran oyunlardan biridir. Bu rehberde kuralları, bizim 101 Okey oyunumuzda birebir nasıl uygulandığıyla birlikte ve örnek hesaplarla anlatıyoruz.

Taşlar ve dağıtım

Takım klasik okeydeki gibidir: dört renkte 1-13 arası sayılar, her birinden iki kopya ve iki sahte okey, toplam 106 taş. Göstergenin aynı renkteki bir üstü okeydir; gösterge 13 ise okey 1'dir.

Farklı olan dağıtımdır. Oyunu başlatan oyuncu 22, diğerleri 21 taş alır. Başlayan oyuncu ilk turda taş çekmeden bir taş atar. Sonrasında sıra klasik okeydeki gibi döner: desteden ya da solundakinin attığı taştan birini çekersin, bir taş atarsın.

Elini açmak: 101 sınırı

Elini açmak, ıstakandaki perlerin bir kısmını ya da hepsini yere indirmektir. Bunun iki yolu vardır.

Seriden (perlerle) açmak

Yere indirdiğin seri ve grupların taş değerleri toplamı en az 101 olmalıdır. Taş değeri, üzerindeki sayıdır. Okey, yerini tuttuğu taşın değerini alır.

12-13-1 serisinde sondaki 1, bizim oyunumuzda 1 değerindedir. Bazı masalarda bu 1'e farklı değer verilir; burada yazdığımız, oyunumuzun uyguladığı kuraldır.

Çiftten açmak

Elinde en az 5 çift varsa bunları yere indirerek açabilirsin. Çift, aynı renk ve sayıdan iki taştır; okey eksik eşi tamamlayabilir. Çiftten açmanın bir bedeli vardır: el sonunda elinde kalan taşların cezası iki katı yazılır.

Bizim oyunda Elimi aç düğmesine bastığında oyun hem ıstakandaki dizilime hem de en yüksek değeri veren otomatik dizilime bakar; toplam 101'i geçiyorsa onaylayıp açarsın.

Açtıktan sonra: per indirme ve işleme

Elini açtıktan sonraki turlarda üç şey yapabilirsin:

1. Yeni per indirmek. Seriden açtıysan yeni seri ve gruplar, çiftten açtıysan yalnızca yeni çiftler indirebilirsin. Seriden açan çift indiremez.
2. Taş işlemek. Elindeki bir taşı masadaki herhangi bir pere (kendi perine ya da rakibinkine) eklemek. Kırmızı 4-5-6 serisine kırmızı 3 ya da 7, üçlü 9 grubuna eksik renkteki 9 işlenebilir. Gruplar en fazla 4 taş olur. Çift perlerine taş işlenmez.
3. Okeyi almak. Masadaki bir perde okey bir taşın yerini tutuyorsa, o gerçek taşı işleyerek okeyi eline alabilirsin. Örneğin mavi 6-okey-8 serisine mavi 7'yi koyarsan okey sana geçer.

Taş işlemek için önce elini açmış olman gerekir. Ayrıca son taşını işleyemezsin; bitiş her zaman son taşı atarak olur.

Yerden taş almak

Solundaki oyuncunun attığı taşı alırsan, onu aynı tur içinde kullanmak zorundasın. Henüz açmadıysan bu taş açılışta kullandığın perlerden birinde yer almalıdır. Kullanamazsan taşı geri koyarsın, 101 ceza yazılır ve desteden bir taş çekersin.

Cezalar ve el sonu hesabı

El, bir oyuncu son taşını atınca biter. Hesap şöyle yapılır:

Bunlara iki çarpan eklenir:

• Bitiren oyuncu okeyi atarak bitirdiyse bütün cezalar (bitirenin −101'i dahil) iki katına çıkar.
• Bitiren oyuncu çiftten açmışsa bütün cezalar yine iki katına çıkar. İkisi birlikteyse dört kat.

El içindeki iki ek ceza da toplama eklenir:

• Açtıktan sonra masadaki bir pere işlenebilecek bir taşı atmak: +101.
• Yerden aldığın taşı kullanamamak: +101.

Örnek bir el sonu

Sen (A) seriden açtın ve son taşını normal atarak bitirdin. Durum şöyle:

Aynı eli okeyi atarak bitirseydin tablo −202, 244, 404 ve 48 olurdu. Okeyle bitirmenin bu kadar değerli olmasının nedeni budur.

Deste biterse

Ortadaki taşlar biter ve kimse eli bitiremezse el berabere sayılır. Bu durumda çarpan uygulanmaz: elini açamayanlar 101, açanlar elindeki taşların toplamını (çiftten açanlar iki katını) yazar.

Oyunun sonu ve Güncel Oyun Oyna puanı

Başlarken 1, 3 ya da 5 elden oluşan bir oyun seçersin. Son elin ardından toplam cezası en düşük oyuncu kazanır. Kazandığında liderlik tablosuna yazılan puan, el sayısına ve rakip seviyesine göre hesaplanır:

Okeyi atarak bitirdiğin her el bu puana +3 ekler. Kazandıktan sonra kısa bir reklam izleyerek puanını iki katına çıkarabilirsin. Puanın yazılması için oyunun el başına en az bir dakika sürmesi gerekir.

Sık yapılan hatalar

• 101'e çok erken kilitlenmek. İlk turlarda elindeki büyük taşları atmak, açılışı imkânsız hâle getirebilir. 10-13 arası taşlar açılış için en değerli taşlardır.
• Açtıktan sonra işlenebilir taş atmak. Atmadan önce taşın masadaki herhangi bir pere girip girmediğine bak; oyunumuz bu durumda seni uyarır ama karar senindir ve ceza 101'dir.
• Okeyi elde unutmak. El sonunda elde kalan okey 101 yazar. Kullanamayacaksan son taş olarak at; hem ceza kurtulur hem cezalar ikiye katlanır.
• Çiftten açıp yavaş kalmak. Çiftten açan elindeki her taş için iki kat ceza öder ve yalnızca çift indirebilir. Çiftten açtıysan elini hızlı eritmeye bak.
• Soldan taşı plansız almak. Aldığın taşı o tur kullanamazsan 101 ceza yazar.

Sıkça sorulan sorular

101 Okey ile normal okeyin farkı nedir?

Normal okeyde 14 taşın hepsini perlere dizip bitirirsin ve el tek hamlede kapanır. 101'de önce 101 değerle açar, sonra taş işleyerek elini eritirsin; sonuç da ceza puanlarıyla hesaplanır. Klasik kurallar için Okey nasıl oynanır? yazımıza bakabilirsin.

Açmadan rakibin perine taş işleyebilir miyim?

Hayır. Taş işlemek ve masadaki okeyi almak yalnızca elini açtıktan sonra mümkündür.

Elimde 4 çift ve okey var, çiftten açabilir miyim?

Evet. Okey tek kalan bir taşın eşi olur ve 5. çifti tamamlar. Ama okeyi bu şekilde yere indirdiğinde artık okeyle bitirme şansın kalmaz.

Kaç kişi oynanıyor?

Dört kişi. Bizim oyunda üç bilgisayar rakibe karşı oynarsın ya da online masada arkadaşlarınla oturursun. Taş sayma ve rakibi beslememe üzerine ipuçları için okey taktikleri yazısı da 101'de işe yarar.